Zoals verwacht: AI-transformatie van financiële processen zet door

2025 was een kantelpunt voor AI. Na jaren van experimenteren met AI, veranderende regelgeving, fluctuerende markten en steeds hogere verwachtingen aan de CFO, lijkt 2026 in de financiële wereld het jaar te worden van verantwoordelijkheid, informatie en weerbaarheid.

Volgens vooraanstaande analisten, zoals IDC, Gartner, The Hackett Group, Deloitte en Protiviti, en insights van onze eigen experts, moet je je als financieel eindverantwoordelijke voorbereiden op de volgende vijf trends:

1. AI verschuift van hype naar verantwoordelijkheid 

Als er over AI wordt gesproken, gaat het niet meer over of iets mogelijk is, het gaat over bewijs. Bedrijven hebben behoefte aan echte, gereguleerde en controleerbare AI met echte praktijkvoorbeelden, niet aan ‘AI omwille van AI’. CFO’s willen dat AI-initiatieven een meetbare ROI opleveren, voldoen aan governance- en compliance-eisen en in bestaande workflows worden geïntegreerd in plaats van dat ze ergens in de pilotfase blijven hangen. 

FutureScape 2026 van IDC wijst op de opkomst van actiegerichte AI: systemen die niet alleen informatie genereren, maar ook actie ondernemen, workflows coördineren en bedrijfsbreed besluitvorming ondersteunen. IDC onderscheidt vier pijlers waarop deze ontwikkeling gebaseerd is: 

• Omgaan met disruptie: Bedrijven moeten weerbaarder worden nu de onzekerheid in de markt, de wet- en regelgeving en de veranderingen op de arbeidsmarkt toenemen. 
• Informatie coördineren: De toegevoegde waarde van AI komt voort uit geïntegreerde, verbonden systemen, niet uit standalone tools. 
• Werken aan vertrouwen en weerbaarheid: Transparantie en governance zijn steeds vaker concurrentievoordelen. 
• Innoveren voor meer dan alleen productiviteit: AI automatiseert niet alleen taken, maar hervormt ook steeds vaker businessmodellen en groeistrategieën. 

Voor de financiële sector betekent dit dat AI nu uitlegbaar, gereguleerd, controleerbaar en in lijn met strikte financiële normen moet zijn. Eindgebruikers zullen AI alleen omarmen als het betrouwbare resultaten oplevert die ze kunnen controleren en onderbouwen. Bedrijven die in 2026 overschakelen van AI-experimenten naar AI die aan strenge eisen voldoet, zullen hiervan de vruchten plukken.

2. Datakwaliteit is de belangrijkste factor voor succesvolle AI 

Het succes van AI wordt bepaald door de data waarmee het wordt getraind Op de financiële afdeling zijn die data vaak versnipperd over ERP’s, subgrootboeken, spreadsheets en bedrijfssystemen. Analisten zijn het erover eens: in 2026 zal datakwaliteit doorslaggevend zijn voor het al dan niet slagen van AI. 

De meeste AI-mislukkingen in het bedrijfsleven worden niet veroorzaakt door slechte modellen, maar door slechte data. Veelvoorkomende struikelblokken: 

• Datastructuren die per systeem verschillen
• Onduidelijk wie precies verantwoordelijk is voor financiële data en AI-middelen 
• Er zijn geen standaardmethoden om door AI gegenereerde output te verifiëren 

Zonder betrouwbare, gereconcilieerde en goed beheerde data blijven bedrijven hangen in een soort eeuwige pilotfase: veel experimenteren, weinig implementeren en een matige ROI. 

Deze verschuiving naar data heeft ook effect op finance medewerkers. Aangezien AI routinematige taken automatiseert, krijgen zij de ruimte om nieuwe vaardigheden te ontwikkelen: 

• AI-kennis (prompten, valideren van output, inzicht in de beperkingen van modellen) 
• Interpreteren en visualiseren van data 
• Kritisch denkvermogen en storytelling 
• Specialistische functies, zoals AI product owners en AI risk&control specialisten 

In 2026 hebben de beste finance teams zowel de beste tools als het beste datafundament, plus de mensen die weten hoe ze die moeten gebruiken. 

3. Samenwerking mens + agent is bepalend voor de volgende fase in finance 

AI gaat finance professionals niet vervangen, maar juist ondersteunen door ze de routinematige, regelgebaseerde of data-intensieve taken uit handen te nemen. 

Uit Protiviti’s mondiale trendonderzoek blijkt dat het gebruik van AI-tools door finance teams in een jaar tijd is verdubbeld, van 34% naar 72% in 2025. Desondanks blijft het vertrouwen in macro-economische navigatie laag. Dat zet financiële teams onder druk om AI effectiever in te zetten, vooral nu de strijd om AI-vaardig financieel talent toeneemt. 

In 2026 zullen finance teams hun workflows steeds vaker uitvoeren als mens + agent. De rolverdeling: 

• AI zorgt voor het verwerken van gegevens, reconciliaties, het bijwerken van prognoses en het signaleren van afwijkingen 
• Mensen richten zich op beoordeling, interpretatie, scenarioplanning en het sturen op uitkomsten 
• Door AI gegenereerde insights worden het vertrekpunt voor strategische gesprekken, niet de eindstreep

Dit samenwerkingsmodel is van levensbelang. Immers, de werkdruk op de financiële afdeling neemt toe, terwijl er nog steeds sprake is van personeelstekorten en beperkte budgetten.

4. Voor CFO’s hebben flexibiliteit, weerbaarheid en informatie prioriteit 

Het takenpakket van de CFO is in hoog tempo blijvend uitgebreid. CFO’s zijn inmiddels niet meer alleen verantwoordelijk voor het financieel beheer, maar ook voor het vormgeven van de bedrijfsstrategie, het omgaan met complexe regelgeving, het ondersteunen van fusies en overnames, het aansturen van product- en investeringsbeslissingen en het verbeteren van de nauwkeurigheid van prognoses onder voortdurende druk van de markt. 

Volgens Gartner is meer dan 70% van de CFO’s nu direct verantwoordelijk voor data, analytics, AI en strategie. Forbes meldt dat er sprake is van een snelle verschuiving van statische, cyclische planning naar realtime, AI-gestuurde besluitvorming. 

Finance teams van de grotere bedrijven zullen in 2026 AI inzetten voor: 

• Doorlopende prognoses, verrijkt met operationele en externe data 
• Snellere scenarioplanning, met economische, geopolitieke en ESG-variabelen 
• Het genereren van contextuele inzichten en board-ready toelichtingen met behulp van GenAI 
• Het faciliteren van snelle, adequate besluitvorming binnen de hele organisatie

In veel bedrijven gaan de ‘AI-strategie’ en de ‘financiële strategie’ inmiddels hand in hand. Het is nu aan de CFO’s om de ROI van AI-investeringen aan te tonen, risico’s te beheersen en het bedrijf te leiden in de richting van een geavanceerd bedrijfsmodel. 

5. Interne controles, audits en compliance worden steeds meer AI-gestuurd 

AI raakt steeds meer verweven met financiële processen. Bedrijven kunnen daarom niet anders dan hun frameworks voor beheer en compliance moderniseren. Volgens Deloitte is er behoefte aan AI-gestuurde beheersstructuren, AI-overzichten met risicobeoordeling en continue monitoring van afwijkingen; een ontwikkeling die mogelijk is dankzij de vooruitgang op het gebied van data-integratie en automatisch toezicht. 

Toonaangevende financiële bedrijven zullen in 2026: 

• AI-gestuurde Continuous Control Monitoring (CCM) toepassen op boekingen, toegangslogs, reconciliaties en goedkeuringen 
• GenAI inzetten om toelichtingen te genereren, auditdocumentatie voor te bereiden en klantinformatie sneller te verwerken 
• Afwijkingen prioriteren met behulp van AI-gestuurde risicoscores 
• Gedetailleerde documentatie bijhouden van AI-modellen die voor rapportages en controles worden gebruikt 
• Aan toezichthouders, auditors en stakeholders de uitlegbaarheid en billijkheid van modellen bewijzen 

Door deze ontwikkeling verandert de manier waarop finance teams met governance omgaan, vooral omdat AI een steeds grotere rol gaat spelen bij prognoses, planning en performance management.  

Het is daarbij van groot belang om te beseffen dat niet alle AI-oplossingen gelijk zijn. Onbewezen AI-oplossingen brengen aanzienlijke risico’s met zich mee op het gebied van auditability, governance, veiligheid en schaalbaarheid. Bekijk ook onze infographic: “Top 5 Risks of Choosing an Unproven AI Solution”. 

Zoals Christopher Witt, directeur Productmarketing bij Trintech, zegt: “In 2026 loopt finance niet langer achter AI aan, maar gaan ze gelijkop. In het tijdperk van AI Financial Close en bedrijfsbrede reconciliaties staan verantwoordelijkheid, nauwkeurigheid en menselijk toezicht centraal. Intelligente automatisering en diepgaande vakkennis werken samen om meetbare waarde te leveren.” Financieel eindverantwoordelijken die deze combinatie omarmen, hebben het beste uitgangspunt voor wat betreft het realiseren van weerbaarheid, flexibiliteit en groei. 

Nu dit tijdperk is aangebroken, profileert Trintech zich als betrouwbare partner van bedrijven die op zoek zijn naar bewezen, verantwoorde AI. Daarmee kunnen finance teams sneller schakelen, slimmer handelen en elke afsluiting met vertrouwen uitvoeren. 

Artikel oorspronkelijk in het Engels geschreven door: Lindsay Rose